Klik om te abonneren op de RSS Feed Huidig bericht

Koolwittevlieg : kenmerken, oorzaken en bestrijding.

Kent u de koolwittevlieg? Nee? Best mogelijk, want het is niet overal een probleem, maar voor wie er wel last van heeft behoort koolwittevlieg tot de vervelendste en meest hardnekkige plagen in de moestuin.  Lees in dit bericht over deze vervelende plaag, bekijk de foto’s en lees vijf tips om de plaag onder controle te krijgen.
Met dit artikel gaan we ook graag op zoek naar tips om de witte vlieg op koolgewassen uit onze groentetuin te bannen.  En dat is niet altijd even makkelijk, zo blijkt. Alle tips zijn dan ook welkom. U helpt er zeker en vast veel radeloze lezers mee. Tik ze in onderaan dit artikel, alvast bedankt!

Klik op de kleine foto’s voor vergroting of

Regionaal
Het probleem van de witte vlieg op koolgewassen is sterk verschillend volgens de regio. In Nederland ( en met name Zuid-Nederland, heb ik begrepen) is het al langer gekend en dikwijls een groot probleem, in België komen ze de laatste drie jaar meer en meer opduiken.

Welke teelten?
Probleemgewassen zijn vooral spruitkool, boerenkool, savooikool en doorgroeiende broccoli (speerbroccoli). Eigenlijk alle koolgewassen (en onkruiden van deze familie) die voor een langere tijd in de tuin blijven.

Klimaat
In een warme zomer of  herfst groeit het probleem zienderogenr. In 2006 waren er veel meer meldingen dan in de natte zomer van 2007 (en ook 2008?), maar het is daarom zeker niet verwaarloosbaar. Alleen gaat de voortplanting van de koolwittevlieg dan veel minder hard. Wat het schadebeeld automatisch meer aanvaardbaar maakt. Een droge, warme septembermaand kan dit jaar nog veel roet(dauw) in het eten gooien…

Bij de beroepstelers
Ook in  de professionele Nederlandse tuinbouw weten ze er niet goed raad mee. Er zijn geen erkende insecticiden die de witte vlieg op afdoende wijze bestrijden. In Nederland zijn de problemen nu al groter omdat er daar eerder op meer selectieve insecticiden overgeschakeld werd die geen vat hebben op de koolwittevlieg. (Denk aan spinosad, Bacillus thuringiensis).

Intermezzo: er zijn drie soorten witte vliegen gekend. Men noemt ze vliegen, maar eigenlijk zijn het kleine witte motten. Kaswittevlieg (Trialeurodes vaporariorum) Deze witte vlieg is vooral gekend als parasiet bij tomaten, komkommers, aubergines en bonen. Het is een typische kasplaag en komt vrijwel niet voor in open lucht.

Tabakswittevlieg (Bemisia tabaci)
Deze witte vlieg is een meer recente parasiet in de landen met gematigd klimaat. In de mediterrane landen is dit motje al veel langer een zeer groot probleem. Net zoals bij de kaswittevlieg is ook hier bevuiling aan de orde, maar het is vooral het feit dat het insect een belangrijke overdrager is van plantvirussen die de telers zorgen baart.

Document over het verschil kaswittevlieg en tabakswittevlieg

Koolwittevlieg (Aleyrodes proletella)
De koolwittevlieg is veel groter dan die van de kaswittevlieg en van de tabakswittevlieg en ze zijn te herkennen aan vier grijze vlekken op de vleugels. De eieren worden aan de onderkant van de bladeren in cirkels afgezet. De larven en poppen zijn  anderhalve keer zo groot als die van de kas- en tabakswittevlieg en hebben een dikke waslaag. In het Duits wordt dit insect ook wel de Kohlmottenschildläuse genoemd, omdat de larven op schildluizen lijken. De koolwittevlieg is te vinden op jong blad en zet
daar eieren af. De larven leven op de onderkant van de bladeren.

In dit artikel hebben we het wel degelijk over de koolwittevlieg, die NIET dezelfde witte vlieg is als deze in de kas!

Schadebeeld
De witte vliegen zijn eigenlijk kleine witte motten. Op de onderkant van de bladeren zijn er cirkelvormige witte vlekjes aanwezig. Tot zover is dit geen zo’n groot probleem, maar, net zoals bij de kaswittevlieg, gaan na verloop van tijd de larven van de witte vlieg honingdauw afscheiden.Hierop groeien schimmels, die er zwart uitzien, roetdauw genaamd. Een beetje witte vlieg is dus niet erg. Het probleem is dat grote aantallen witte vlieg de planten bevuilen door honingdauw, waarop dan de roetdauwschimmel gaat groeien.
Vuile bladeren, vol met poppen en larven, zeker geen smakelijk gezicht. Eenmaal het zo ver gevorderd is heeft preventie of bestrijding veel minder effect.

Preventie : Levende waard nodig
Bij de preventie is het belangrijk te weten dat koolwittevlieg een levende waard nodig heeft om te kunnen overleven. Tijdig, voor het begin van de lente, alle koolgewassen en onkruiden opruimen in de tuinen is dus een uitstekend idee.

Onkruiden
Onkruiden die behoren tot de familie van de kruisbloemigen, maar ook groenbemesters van deze familie zijn potentiele waardplanten. Denk aan het onkruid herderstasje, maar ook aan bladrammenas als groenbemester.

Overwinterende koolgewassen
Boerenkool en savooienkool niet te lang in de tuin laten, en zeker niet tot de witte vlieg weer actief wordt en opnieuw eitjes gaat leggen.

Koolzaad
Koolzaad lijkt in combinatie met brassica’s een ideale gastheer, omdat koolzaad de hele winter door overstaat. Het grootste gevaar is dat het areaal gaat uitbreiden om de toenemende behoefte aan biobrandstoffen te dekken.

Wat te doen?

1. Natuurlijke parasitering

Dit is misschien iets voor de toekomst, maar voorlopig kunnen we er nog niet veel van verwachten.


( Bron : Wittevlieg haalt vernietigend uit in spruiten (20-09-2006))Volgens Mooijaart heeft het verleden geleerd dat grote populaties organismen een aantrekkende werking hebben op natuurlijke vijanden, waardoor een uitbreiding van de populatie na verloop van tijd wordt ingedamd. Een voorbeeld is de nerfmineervlieg , die zo’n 20 jaar gelden huishield in het Westland. Voor koolwittevlieg hebben zich nog geen natuurlijke vijanden gemeld. “We vinden nog geen geparasiteerde vliegen, die daarop duiden”, aldus Mooijaart.

2. Pyrethrum
Op de website van ECOstyle wordt aangegeven dat Spruzit uit  proeven in 2007 als werkzaam middel is gekomen. Dit is dus een middel op basis van Pyrethrum, er zijn daarvan heel veel merken, andere dan Spruzit,  op de markt. Je moet het middel wel op de juiste wijze  toepassen en regelmatig herhalen.
Lees alles over de juiste toepassing en werking in het artikel Biologische insecticiden op basis van pyrethrum

Citaat : Op de Spruitkoolboulevard in Westmaas werd 3 november 2007 kenbaar gemaakt dat Spruzit van ECOstyle het enige toegelaten middel is dat werkzaam is tegen koolwittevlieg in de spruitkool. In de insectenproef uitgevoerd door Praktijkonderzoek van Plant & Omgeving (PPO Westmaas) werden een dertiental insecticiden getest.
ECOstyle heeft deelgenomen aan de proef met één object Spruzit in drie herhalingen. Spruzit is hierbij zonder toevoegingen getest. Uit de proef blijkt dat Spruzit zeer werkzaam is tegen koolwittevlieg, melige koolluis en perzikbladluis.

3.Water
Een tip is om tijdens droge periodes de planten regelmatig helemaal van boven tot onder afspuiten met een harde straal water. Zo bootst u, tijdens een mooie zomer, de zomer van 2007 of 2008 na :-)

Deze methode past Jo van Dreumel toe, hij schrijft op zijn website

Dit jaar heb ik nog veel vliegjes en hun sporen kun verwijderen door met een sterke broes tegen de onderkant van de bladeren te spuiten. Dan vliegen er wel veel weg, maar die plak ik dan met de broes aan de grond vast. Tot 4 jaar terug hadden we geen last, maar nu is het een overlast.
Volgend jaar zit er niets anders op dan die planten met insektengaas te overspannen.

4. Insectengaas
Je kan de plaag uitstellen door vanaf het planten van de kolen onder insectengaas te telen. Dat is bij spruitkool helaas niet altijd even praktisch

5.Vanggewassen
Alhoewel niet echt een optie voor de liefhebber, is het toch nuttig dit hier te vermelden. Vanggewassen kunnen vooral in professionele monoculturen een oplossing zijn. De vanggewassen lokken de vlieg, zodat bijvoorbeeld de teelt van spruiten schoon blijft. Op de Spruitkoolboulevard zijn verschillende gewassen getest. Alleen boerenkool lijkt aantrekkelijk genoeg voor de koolwittevlieg om zich daarnaar toe te verplaatsen. Nadeel is natuurlijk dat je op die manier de populatie sneller doet toenemen. (terzijde : Barbarakruid is een geschikt vanggewas voor de koolmot)

5. Tips van de moestuinders
Daar zijn we dus op naar zoek. Hebt/Had u problemen met koolwittevlieg? En kunt u het probleem de baas? Vindt u dat één van de bovenstaande tips echt wel de moeite loont. Of pakt u het anders aan?
Alle tips om het probleem minder erg te maken, of alvast het schadebeeld aanvaardbaar te maken zijn welkom. U helpt er zeker veel radeloze lezers mee. Geef uw tips, onderaan dit artikel in de commentaarbox, alvast bedankt!

Trackback URL

  1. 4 Reactie(s)van Lezers

  2. Door cor de wildt | Beantwoorden

    Hallo,
    Ook ik heb alle jaren last van de kool witte vlieg.
    Voornamelijk op de boerenkool, is ook moeilijk te bestrijden.
    Zeker op een volkstuincomplex.
    Als ik spuit en mijn buren niet, schiet je er niets mee op.
    Mijn oplossing is heel simpel en is ooit gepubliceerd in Moestuin.
    Doe de boerenkool gewoon in de wasmachine - u leest het goed - en laat de machine 1 x spoelen met koud water.
    U heeft nog nooit zulke schone kool gezien.
    Groetjes
    Cor de Wildt.

  3. Door christiaens frans | Beantwoorden

    Ik plant tussen mijn spruiten,altijd stinkertjes( Tagetes)of afrikaantjes genoemd en dan heb je geen last van koolwittevlieg,doe ik al enkele jaren met veel resultaat, in de volkstuinder merksem

  4. Door A. Koster | Beantwoorden

    Witte vlieg, we hebben er ook al jaren last van, door ondervinding helpen afrikaantjes en insectengaas niet. Persoonlijk spuit ik de onderkant met een mengsel van spiritus en zachte zeep, dat helpt niet voor het volle procent, maar het wordt toch minder.
    Mijn vraag is waarom wel op tuincomplex en 300 meter verder niet op een particuliere tuin ?

  5. Door Plantaardig | Beantwoorden

    Meneer Koster,

    hartelijk dank voor de tip

    Uit uw waarnemingen blijkt dat de koolwittevlieg zich niet over heel grote afstanden verplaatsen. In een tuinencomplex is de kans dat er her en der gewassen aanwezig zijn waarop de koolwittevlieg kan overwinteren veel groter?

    met vriendelijke groeten
    Luc
    http://www.plantaardig.com/groenteninfo

Lezers helpen Lezers


Geef uw eigen ervaringen, methodes, tips of vragen bij het artikel Koolwittevlieg : kenmerken, oorzaken en bestrijding.

Foto's insturen bij uw reactie kan via dit formulier, en worden achteraf toegevoegd.

Zoeken in de meer dan 1000 artikels over groenten op deze website