{"id":2174,"date":"2010-02-10T10:08:00","date_gmt":"2010-02-10T09:08:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/berichten\/de-teelt-van-tomaten-in-potten-deel-2-toch-kurkwortel-in-pottenteelt\/"},"modified":"2013-05-13T11:08:02","modified_gmt":"2013-05-13T09:08:02","slug":"de-teelt-van-tomaten-in-potten-deel-2-toch-kurkwortel-in-pottenteelt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/berichten\/de-teelt-van-tomaten-in-potten-deel-2-toch-kurkwortel-in-pottenteelt\/","title":{"rendered":"De teelt van tomaten in potten, deel 2 (Toch kurkwortel in pottenteelt?)"},"content":{"rendered":"

\"\" Dit artikel van Herman De Moor is deel 5 in de serie over de strijd tegen bodemmoeheid bij de teelt van tomaten in de serre (kas) bij hobbytuinders. Het is een vervolg op het artikel, de <\/em>teelt van tomaten in potten<\/em><\/a>, waaruit bleek dat de groeikracht en opbrengst op spectaculaire wijze kon verbeterd worden.\u00a0 De teeltwijze werd in 2009 licht aangepast, onder andere het grondmengsel. Deze aanpassingen vind je in dit artikel besproken. Het goede resultaat daarvan kan je zien op de foto\u2019s. <\/em><\/p>\n

Maar misschien kan het toch nog beter, want tot <\/em>onze grote verrassing werd een beetje kurkwortelaantasting<\/a> vastgesteld op de in pot geteelde tomaten. Ook twee andere lezers-hobbytuinders stelden dit vast en berichtten daarover. Hun ervaringen lees je ook in dit artikel. Over de omstandigheden en oorzaken komt Herman in dit artikel uitgebreid terug. Dit artikel wordt afgesloten met enkele aanbevelingen om de kurkwortelaantasting<\/a> tot een minimum te herleiden en zo een nog beter resultaat te bekomen. <\/em><\/p>\n

Aanpassingen aan de teeltwijze van 2008<\/span><\/strong>
\nZoals aangekondigd werd in 2009 getest met een aangepast grondmengsel, namelijk 50% goede potgrond, 35% tuingrond en 15% grof zand. De bedoeling van de test was de doordringbaarheid van het mengsel te verbeteren zodat de watergift gemakkelijker in de diepte zou doordringen.
\nDaarenboven werd ook een plastic gietbuis (diameter 30mm, zonder gaten) ingeplant tot op de bodem van de pot, halfweg tussen de stengel en de zijwand van de pot.
\nHierbij hoopte ik, door vanaf de 3de bloemtros water te geven in de buis, aan het wortelstelsel beneden in de pot, voldoende water beschikbaar te stellen.<\/p>\n

Vaststellingen tijdens de oogst :<\/strong><\/p>\n

\u00b0 twee planten (Harzfeuer F1 en Fandango F1) vertoonden een tijdelijke groeistop waarbij \u2018s avonds de bovenste bladeren verslapten en dit ondanks een gelijke watergift voor alle planten in de kas.
\nNa vroegtijdig toppen (4de bloemtros) bleek het uiteindelijke teeltresultaat nog aanvaardbaar.<\/p>\n

\u00b0 Rivi\u00e8ra F1<\/a> (Coeur de Boeuf type) had een opmerkelijk klein wortelstelsel en\u00a0 had meer water nodig dan de andere potplanten. Door vroegtijdig toppen was er uiteindelijk toch nog een goed oogstresultaat.<\/p>\n

\u00b0 \u00e9\u00e9n soort (Cristal F1<\/a>) vertoonde op \u00e9\u00e9n plant “neusrot” op tros 3; het verschijnsel was tijdelijk en door vroegtijdig toppen was er nog een mooie oogst met grote vruchten.<\/p>\n

Dat sommige soorten meer water vragen dan andere of gevoeliger zijn voor neusrot (door een minder sterk wortelstelsel) is wel bekend, maar gezien de zeer goede resultaten van 2008, was ik toch verwonderd.<\/p>\n

De teelresultaten bleken, achteraf beschouwd, toch nog erg goed mee te vallen.<\/p>\n

Ter illustratie,hierbij enkele foto’s, genomen in juli vorig jaar, die dit goede oogstresultaat aantonen. Bemerk ook de gietbuis in de potten waarvan hierboven sprake.<\/h6>\n

Tamaris F1.<\/a><\/h3>\n

\"Tamaris<\/a><\/h3>\n

Fandango F1 + Harzfeuer F1<\/h3>\n

\"Fandango<\/a><\/p>\n

Hobby F1<\/h3>\n

\"Hobby<\/a><\/p>\n

Cristal F1<\/a><\/h3>\n

\"Cristal<\/a><\/h3>\n

Rivi\u00e8ra F1<\/a><\/h3>\n

\"Riviera<\/a><\/h3>\n

Vaststellingen tijdens het rooien van de wortelstelsels op einde oogst :<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00b0 De wortelstelsels van alle planten waren dit jaar,in tegenstelling met 2008, flink ontwikkeld beneden in de pot en ver doorgegroeid in de kasgrond onder de potten.<\/p>\n

\u00b0 Alle wortelstelsels waren, over gans de hoogte, in lichte mate aangetast door de kurkwortelschimmel.
\nHier zie je de foto\u2019s van Harzfeuer, Cristal, Tamaris en Hobby. Klik op de foto\u2019s voor vergroting.<\/em><\/p>\n

\"DSC00606\"<\/a> \"DSC00607\"<\/a><\/p>\n

\"DSC00608\"<\/a> \"DSC00609\"<\/a><\/p>\n

\u00b0 De doorgegroeide wortels (stukken tot 30 cm lang) waren wel vrij sterk aangetast. Zie onderstaande foto\u2019s. Klik op de foto\u2019s voor een vergroting<\/em>.<\/p>\n

\"DSC00610\"<\/a> \"DSC00611\"<\/a><\/p>\n

Vaststellingen bij potteelten van\u00a0 twee collega’s hobbytuinders, met dank voor hun gewaardeerde medewerking.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00b0 Willy Teirlynck<\/em> gebruikte grote potten van 35 cm hoog, gevuld met 100% potgrond. Ze waren voorzien van een gietbuis tot op 3 cm van de bodem en deze werd gebruikt vanaf de 2de bloemtros in de buis. De potten hadden ook grote, zelf\u00a0 geboorde gaten. Toch was er g\u00e9\u00e9n kurkwortel aantasting op de wortels in de pot. Gezien de diepte van de potten waren de wortels niet doorgegroeid in de kasgrond en het ganse wortelstelsel was ok.<\/p>\n

E\u00e9n overblijvende plant werd, met slechts 15 cm potgrond gevuld en g\u00e9\u00e9n gietbuis, bovenop<\/strong> de kasgrond geplaatst. Bij deze ene plant bleek tijdens het rooien dat\u00a0 gans het wortelstelsel stevig doorgegroeid was in de kasgrond en volledig<\/strong> aangetast was door de schimmel.
\nDe aantasting gebeurde door het doorgroeien van het wortelstelsel door de geboorde gaten \u00e9n er was geen gietbuisje gebruikt\u00a0 bij deze ene plant.<\/em><\/p>\n

\u00b0 Daniel Lenssens<\/em> liet, na de oogst van 2008, al zijn potten (zonder geboorde gaten) overwinteren in de grond. De grond in de potten \u00e9n de kasgrond was toen reeds aangetast door de kurkwortelschimmel.
\nIn de lente van 2009 werden zijn potten \u00e9\u00e9n per \u00e9\u00e9n leeg gemaakt, niet afgewassen maar wel volgegoten met water na het geven van een weinig kalkcyanamide op de potbodem.
\nDaarna werden de potten gevuld met het mengsel,zoals aangeraden in het artikel. Slechts een deel van de potten werden voorzien van gietbuizen tot op de potbodem.
\nBij het rooien bleken alle<\/strong> planten aangetast door de kurkwortelschimmel. De oogstresultaten vielen weliswaar nog heel goed mee en waren beduidend beter dan in 2007.<\/p>\n

De aantasting was hier dus aanwezig in potten zonder geboorde gaten en zowel in potten zonder als met gietbuisjes.<\/em><\/p>\n

Toch kurkwortelaantasting bij de teelt in potten? Vaststellingen en oorzaken.<\/strong> <\/strong><\/h3>\n

1) Het nieuwe grondmengsel blijkt bevredigende resultaten te geven.<\/p>\n

Er werd wel degelijk vastgesteld dat, onafhankelijk van het gebruik van gietbuisjes, het wortelstelsel duidelijk meer ontwikkeld was in de diepte. Er is dus geen voorlopig geen reden om andere grondmengsels uit te testen.<\/p>\n

2) De vaststellingen brengen aan het licht hoe agressief deze schimmel wel is. Nergens op het web was informatie, toegankelijk voor een leek, te vinden omtrent de manier waarop de schimmel zich ontwikkeld en voortplant.<\/p>\n

De gaten in de pot werden oorspronkelijk aangeraden om te vermijden dat het wortelstelsel te beperkt zou blijven, om minder last te hebben van stilstaand water en de waterbuffer te vergroten. Dat er aantasting van de wortels zou zijn bij het naar buiten groeien was te voorzien, maar dat die aantasting de pot binnenkwam en het wortelstelsel zou besmetten was niet voorzien.<\/p>\n

Voordeel blijft wel nog steeds dat het langer duurt vooraleer de wortels aangetast worden. Uit de bovenstaande foto’s blijkt een gezonder wortelstelsel dan wanneer er in de grond geteeld zou zijn.<\/em> Men zou er kunnen van uit gaan dat in het begin van de teelt, eventueel tot aan het toppen, de aantasting gering is en de plant dus zijn vruchten goed kan laten uitgroeien. Aldus verhindert de kurkwortelaantasting de planten niet om tot volle wasdom te komen en de vruchten groot te laten uitgroeien.
\nMoest er geteeld geweest zijn in de vollegrond van de kas, dan zou de plant\u00a0 moeite gehad hebben om tot volle wasdom te komen en zo bij de 4de-5de tros blijven steken zijn in de groei.<\/p>\n

In mijn eigen teelt en bij die ene plant van Willy’s teelt was de oorzaak van de kurkwortelaantasting te wijten aan het doorgroeien van de wortels door de geboorde gaten in de potbodem.<\/em><\/p>\n

In de teelt van Daniel was de aantasting niet te wijten aan doorgroeien van de wortels want er waren g\u00e9\u00e9n gaten geboord in de bodems.<\/p>\n

De echte oorzaak lag hem hier enerzijds in het hergebruik van eerder(2008) aangetaste potten en anderzijds in het doorspoelen van de potten, ter plaatse in het oude plantgat.<\/em><\/p>\n

Eindconclusies en Aanbevelingen:<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

1.\u00a0 Diepere potten<\/h6>\n

Hoe dieper de potten, hoe minder kans op doorgroeien van de wortels. Potten van 20 liter en 30 cm diep zouden wel eens de norm kunnen zijn.<\/p>\n

2. Geen grote gaten in de potten meer maken.<\/h6>\n

a)<\/strong> G\u00e9\u00e9n bijkomende gaten meer maken in de potbodem. De reeds aanwezige (kleine) gaatjes moeten wel steeds open gelaten worden.<\/p>\n

b)<\/strong> Indien u over bestaande potten m\u00e9t grote gaten beschikt en deze wil hergebruiken, kan u het volgende doen.\u00a0 Leg in de pot een stevige, voldoende dikke, plastiekfolie. Maak daar dan de gaten in\u00a0 op dezelfde plaats als de grote gaten van de pot, maar dan kleiner.<\/p>\n

c)<\/strong> Ook de methode “pot-in-pot” zou een oplossing kunnen zijn.Hierbij heeft de buitenste pot grote gaten; in de binnenste pot (zonder bijkomende gaten in de bodem) staat de plant.
\nHierbij zou men op de bodem van de buitenste pot wat hard materiaal kunnen plaatsen zodat de binnenste pot wat hoger uitsteekt. De ruimte onder de binnenste pot kan dan eventueel het teveel aan water opvangen. Bovendien kan, indien dit nuttig is tijdens de teelt, de binnenste pot gedraaid worden teneinde de plant een andere lichtinval te geven.<\/p>\n

3. Potten ontsmetten<\/h6>\n

Alle potten grondig ontsmetten ( bv. met bleekwater) en daarna grondig naspoelen vooraleer ze (opnieuw) in te graven in de kasgrond.<\/p>\n

4. Potten hoger zetten<\/h6>\n

De potten ongeveer 5 cm boven de grond laten uitsteken en opletten dat er geen vervuilde aarde terecht komt tijdens de teelt.<\/p>\n

5. Potten niet in de moestuin of serre leeg maken.<\/h6>\n

Bij het legen van potten, waarvan het grondmengsel besmet is, de inhoud van de pot NIET deponeren in de groentetuin of composthoop.<\/p>\n

6. Aangetaste wortels niet op de composthoop<\/h6>\n

Door kurkwortelschimmel aangetaste wortels niet\u00a0 op de composthoop gooien.<\/p>\n

7.\u00a0 Gebruik van de gietbuisjes<\/h6>\n

Het gebruik van gietbuisjes is nuttig. De watergift via de buis dient wel beperkt te zijn in timing (vanaf 3de bloem) en hoeveelheid water en frequentie.<\/p>\n

8.<\/strong> Het gebruik van kalkcyanamide blijkt geen preventief of curatief middel te zijn in de bestrijding van de kurkwortelschimmel en dus eigenlijk overbodig.<\/p>\n

9.<\/strong> De potten bovengronds plaatsen bovenop de vervuilde kasgrond is geen optie. De temperatuur in een kleine hobbyserre (hobbykas) kan hoog oplopen. Het wortelstelsel van de tomatenplant blijkt daar slecht op te reageren en mogelijks kan een korte of blijvende groeistop hiervan het gevolg zijn.<\/p>\n

Update oktober 2010<\/strong>, na waarnemingen door Herman bij planten die al een tijdje afgeknipt waren, maar waarvan de wortels nog niet gerooid waren.<\/strong><\/address>\n
\u201cControle op het al of niet aanwezig zijn van kurkwortel gebeurt, plant per plant, en dit\u00a0onmiddellijk \u00a0na het plukken van de laatste vruchten van die plant. Zo ben je zeker dat het wortelstelsel nog actief is op het ogenblik van de controle. Controleren als de allerlaatste plant afgeoogst is \u00a0zorgt ervoor dat het wortelstelsel al aan het afsterven is, zodat je verkeerdelijk de indruk hebt dat er een hevige kurkwortelaantasting is.\u201d<\/strong><\/address>\n

Beste lezer, aarzel niet om vragen te stellen of uw bevindingen mee te delen.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dit artikel van Herman De Moor is deel 5 in de serie over de strijd tegen bodemmoeheid bij de teelt van tomaten in de serre (kas) bij hobbytuinders. Het is een vervolg op het artikel, de <\/em>teelt van tomaten in potten<\/em><\/a>, waaruit bleek dat de groeikracht en opbrengst op spectaculaire wijze kon verbeterd worden.  De teeltwijze werd in 2009 licht aangepast, onder andere het grondmengsel. Deze aanpassingen vind je in dit artikel besproken. Het goede resultaat daarvan kan je zien op de foto\u2019s. <\/em><\/p>\n

Maar misschien kan het toch nog beter, want tot <\/em>onze grote verrassing werd een beetje kurkwortelaantasting<\/a> vastgesteld op de in pot geteelde tomaten. Ook twee andere lezers-hobbytuinders stelden dit vast en berichtten daarover. Hun ervaringen lees je ook in dit artikel. Over de omstandigheden en oorzaken komt Herman in dit artikel uitgebreid terug. Dit artikel wordt afgesloten met enkele aanbevelingen om de kurkwortelaantasting<\/a> tot een minimum te herleiden en zo een nog beter resultaat te bekomen. <\/em><\/p>\n

Lees het volledige artikel in de serie over bodemmoeheid bij tomatenteelt<\/a><\/h3>\n","protected":false},"author":33,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,19],"tags":[],"class_list":["post-2174","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-herman","category-tomaten"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/33"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2174"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2909,"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2174\/revisions\/2909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}