{"id":2077,"date":"2009-08-14T23:08:45","date_gmt":"2009-08-14T22:08:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/berichten\/stengelui-een-makkelijke-groente\/"},"modified":"2012-03-23T22:07:50","modified_gmt":"2012-03-23T21:07:50","slug":"stengelui-een-makkelijke-groente","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/berichten\/stengelui-een-makkelijke-groente\/","title":{"rendered":"Stengelui, een makkelijke groente"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><a href=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/images2009wp\/c68b8ecf82af_12BA4\/stengelui.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"display: inline; margin: 5px; border-width: 0px;\" title=\"stengelui\" src=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/images2009wp\/c68b8ecf82af_12BA4\/stengelui_thumb.jpg\" alt=\"stengelui\" width=\"200\" height=\"289\" align=\"left\" border=\"0\" \/><\/a> Stengelui doet het\u00a0 ieder jaar goed in mijn tuin. Weinig zorgen aan. En je kan zowat een hele zomer en herfst geleidelijk en zonder haast oogsten. Met stengelui zijn er geen productiepieken die tot een spontane \u201cweggeefactie\u201d leiden. Een plant die tegen een stootje kan, zowel wat betreft belagers als groeiomstandigheden. Alhoewel een vrij onbekende groente, is het toch \u00e9\u00e9n om toe te voegen aan het assortiment van de beginnende moestuinder. <\/em><\/p>\n<p>Een kort artikeltje over deze interessante groente schrijven leek mij dan ook wel wat. Maar zoals dikwijls bij het schrijven van een nieuw artikel kon ik het niet laten om in de boekenkast te grabbelen. En wat blijkt, deze soms als \u201cnieuw\u201d bestempelde groente heeft toch wel een heel rijk genetisch verleden. Daarover gaat het\u00a0 in het eerste deel van de mini-serie \u201cStengelui, een makkelijke groente\u201d.<\/p>\n<h3>Deel 1 : Stengelui : nieuw, maar toch al tweeduizend jaar oud.<\/h3>\n<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Uit de boeken<br \/>\n<\/span><\/strong>In\u00a0 recente boeken en catalogussen wordt deze groente als \u201cnieuw\u201d bestempeld. Niet helemaal waar. Toch niet als je de botanische naam \u201cAllium fistulosum\u201d in beschouwing neemt.\u00a0 In het boek van Em. Stappaerts,\u00a0 \u201cOnze groenten en hun teelt\u201d (1923), dat in de eerste helft van vorige eeuw talrijke herdrukken kende wordt de Allium fistulosum al beschreven. Daar krijgt de plant de benaming \u201cpijplook\u201d. Naast deze benaming wordt in het boek van Hendrik Ickx,\u00a0 \u201cPraktische wenken over groenteteelt\u201d (1938), ook de benaming stengellook gebruikt. In het boek van Em. Stappaerts staat de Allium fistulosum vermeld bij de kruiden en in beide boeken wordt enkel melding gemaakt van het gebruik van de bladeren.<\/p>\n<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Naamgeving in Vlaanderen en Nederland<\/span><\/strong><br \/>\nVroeger dus pijplook of grove look genoemd. Vandaag de dag kent Allium fistulosum nog steeds verschillende benamingen. Grove bieslook, stengelui,\u00a0 Japanse bosui. Pijpajuin en\u00a0 lente-ui wordt ook gebruikt. En dat schept verwarring. Want in de handel zijn pijpajuin of lente-ui de jonge plantjes die geoogst worden van de plantajuin, nog vooraleer de bolvorming plaats vindt.\u00a0 Het verschil met jonge geoogste stengelui is op het eerste zicht dan ook moeilijk te maken.<\/p>\n<p><em>Op onderstaande <strong>foto\u2019s<\/strong> ziet u wel degelijk de pijpajuin geteeld door middel van plantajuintjes en niet de stengelui.<\/em><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/images2009wp\/c68b8ecf82af_12BA4\/pijpajuin.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px; border-width: 0px;\" title=\"pijpajuin\" src=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/images2009wp\/c68b8ecf82af_12BA4\/pijpajuin_thumb.jpg\" alt=\"pijpajuin\" width=\"220\" height=\"330\" border=\"0\" \/><\/a><a href=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/images2009wp\/c68b8ecf82af_12BA4\/bosui.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px; border-width: 0px;\" title=\"bosui\" src=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/images2009wp\/c68b8ecf82af_12BA4\/bosui_thumb.jpg\" alt=\"bosui\" width=\"220\" height=\"330\" border=\"0\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Naamgeving in het buitenland<\/span><\/strong>.<br \/>\nDe buitenlandse benamingen van Allium fistulosum zijn de volgende : <em>Ciboule<\/em> in Frankrijk. <em>Ciboulette <\/em>lijkt wel het verkleinwoord hiervan en<em>\u00a0<\/em>is de Franse naam voor gewone, fijne bieslook. Dus hier ook de verwijzing naar grove look.<br \/>\n<em>Welsh onions<\/em> in Engeland. In tegenstelling tot wat ik vermoedde, wijst de benaming \u201cWelsh\u201d niet op \u201cafkomstig uit Wales\u201d, maar heeft het de betekenis van vreemd, ver weg.<br \/>\nSchnittzwiebeln of lauchzwiebeln in Duitsland.<br \/>\nEen overzicht van diverse benamingen uit heel wat Europese landen staat op deze pagina : <a href=\"http:\/\/www.foodlexicon.net\/bosui.htm\">Allium fistulosum &#8211; Foodlexicon<\/a><\/p>\n<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Herkomst<br \/>\n<\/span><\/strong>Als herkomst van deze Alliumsoort wordt zowat overal het Verre Oosten genoemd.\u00a0 Soms ook Siberi\u00eb. Al meer dan 2000 jaar geteeld in China, en nu nog steeds een zeer populaire groente in de Aziatische landen.<\/p>\n<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">De knoop ontwart<br \/>\n<\/span><\/strong>In het Verre Oosten ligt dan ook de \u201cverwarring\u201d tussen de ouderwetse grove bieslook (stengellook, pijplook) en de moderne stengelui of japanse bosui. Daar is in een recent verleden immes de veredeling gebeurt van de ouderwetse grove look, een doorlevende plant, naar de moderne stengelui, die als eenjarige geteeld wordt.<br \/>\nDit verhaal lijkt dan ook heel sterk op dat van een andere Oosterse groente, de <a href=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/daikon.htm\">daikon<\/a>.\u00a0 Ook een relatief nieuwe groente, ontstaan uit de witte radijs en\/of rammenas. Op dezelfde manier is de \u201cstengelui\u201d ontstaan, uit de oorspronkelijke vormen van de stengellook.<\/p>\n<p><strong>Foto\u2019s :<\/strong><br \/>\nToevallig zaaide ik vorig jaar de <a href=\"http:\/\/www.graines-bocquet.fr\/produit-Ciboule_commune_rouge-515-9.htm?PHPSESSID=3cb0a6cf6dd6f117545749de95b21469\" target=\"_blank\">ciboule commune rouge<\/a>, de gewone pijplook genoemd in het boek van Em. Stappaerts. Toen had ik er nog geen idee van dat dit eigenlijk een oude vorm van stengelui was. Het zaad kon ik op de kop tikken op de oude bloemenmarkt in\u00a0 Parijs, net zoals de <a href=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/berichten\/honingmeloen-telen\/\">gele honingmeloen<\/a> destijds.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/images2009wp\/c68b8ecf82af_12BA4\/ciboulecommunerouge.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px; border-width: 0px;\" title=\"ciboule commune rouge\" src=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/images2009wp\/c68b8ecf82af_12BA4\/ciboulecommunerouge_thumb.jpg\" alt=\"ciboule commune rouge\" width=\"250\" height=\"166\" border=\"0\" \/><\/a><a href=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/images2009wp\/c68b8ecf82af_12BA4\/grovebieslookrodedoorlevende.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px; border-width: 0px;\" title=\"grove-bieslook-rode-doorlevende\" src=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/images2009wp\/c68b8ecf82af_12BA4\/grovebieslookrodedoorlevende_thumb.jpg\" alt=\"grove-bieslook-rode-doorlevende\" width=\"200\" height=\"300\" border=\"0\" \/><\/a>.<\/p>\n<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">De verschillende vormen van Allium fistulosum.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">Gewone pijplook<br \/>\n<\/span>Veel in Frankrijk geteeld als \u201c<a href=\"http:\/\/www.graines-bocquet.fr\/produit-Ciboule_commune_rouge-515-9.htm?PHPSESSID=3cb0a6cf6dd6f117545749de95b21469\" target=\"_blank\">Ciboule commune rouge<\/a>\u201d. De stengels zijn roodachtig en vertonen dicht bij de wortels een lichte verdikking. Je kan deze zaaien in rijtjes op 25-30 cm afstand en tegen het einde van de zomer is de plant al volop uitgestoeld tot een struikje. Duidelijk de kenmerken van een kruidachtige, doorlevende, vaste plant. Deze pijplook is ook zeer winterhard. Eerder toevallig kon ik vorig jaar deze groente telen omdat ik een pakje zaad op de kop kon tikken in Parijs (zie foto\u2019s hierboven)<\/p>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">De vroege witte pijplook.<br \/>\n<\/span>In Frankrijk bekend als \u201c<a href=\"http:\/\/www.truffaut.com\/conseils\/guides-achat-jardin\/graines-potager-fiche-plante_ciboule-blanche-hative\/id_plante\/4272.html\" target=\"_blank\">Ciboule blanche hative<\/a>\u201d. De bladeren zijn korter en minder talrijk. De plant sterft af tijdens de winter. Net zoals bij bieslook herschiet de plant in het voorjaar en bloeit in de maanden mei en juni met groenachtige bloemen. Wordt ook als doorlevende plant geteeld, net als fijne bieslook<\/p>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">De stengelui van het type \u201c&#8221;<em>Ishikura\u201d<br \/>\n<\/em><\/span>Hiervan werden de laatste decennia diverse rassen ontwikkeld , ook F1-hybriden. Voorbeelden van deze rassen vind je <a href=\"http:\/\/www.vlaamszaadhuis.com\/winkel\/index.php?page=browse&amp;action=list&amp;group=5&amp;cat=156&amp;subcat=55&amp;orderby=2&amp;groepsnaam=Groenten&amp;categorienaam=Ajuin_&amp;_Sjalotten&amp;subcategorienaam=Stengelui\">hier<\/a>. Het is precies deze vorm van stengelui die als \u201cnieuw\u201d omschreven wordt.<\/p>\n<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Besluit<br \/>\n<\/span><\/strong>Zo is het dus gegaan met de stengelui, oorspronkelijk een doorlevende groente of kruid, dat uiteindelijk veredeld en gecommercialiseerd werd tot een \u00e9\u00e9njarige, veel productievere groente.<br \/>\nDit wordt alvast bevestigd door de vermeldingen in het boek <a href=\"http:\/\/clk.tradedoubler.com\/click?a=1509880&amp;p=67859&amp;g=17297702&amp;epi=1001004001476368\">Fruit &amp; Vegetable Gardening van Michael Pollock<\/a>. Daar staat Allium fistulosum twee keer beschreven. De eerste keer als <em>Welsh onion<\/em>, een doorlevende ui-achtige en de tweede keer als <em>Japanese bunching onion<\/em>, vrij vertaald, de japanse bosui (busselajuin).<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/images2009wp\/c68b8ecf82af_12BA4\/leekspin.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px; border: 0px;\" title=\"leekspin\" src=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/images2009wp\/c68b8ecf82af_12BA4\/leekspin_thumb.jpg\" alt=\"leekspin\" width=\"128\" height=\"128\" align=\"left\" border=\"0\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Leuk weetje<\/strong><br \/>\nDe stengelui maakte een tweetal jaren geleden deel uit van een hype op het internet , namelijk via de flash-animatie \u201cleekspin\u201d, of \u201chet meisje met de prei\u201d. Alleen is de prei geen prei, maar stengelui, want in Japan kent men de prei nauwelijks ( <a href=\"http:\/\/www.leekspin.com\">www.leekspin.com<\/a>)<\/p>\n<p><em>Hebt u de doorlevende vorm van de pijplook, stengellook, grove bieslook in de tuin? Laat weten wat uw ervaringen zijn.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/berichten\/stengelui-een-makkelijke-groente\/\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"stengelui\" style=\"border-top-width: 0px; display: inline; border-left-width: 0px; border-bottom-width: 0px; margin: 5px; border-right-width: 0px\" height=\"289\" alt=\"stengelui\" src=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/images2009wp\/c68b8ecf82af_12BA4\/stengelui_thumb.jpg\" width=\"200\" align=\"left\" border=\"0\" \/><\/a> Stengelui doet het&#160; ieder jaar goed in mijn tuin. Weinig zorgen aan. En je kan zowat een hele zomer en herfst geleidelijk en zonder haast oogsten. Met stengelui zijn er geen productiepieken die tot een spontane \u201cweggeefactie\u201d leiden. Een plant die tegen een stootje kan, zowel wat betreft belagers als groeiomstandigheden. Alhoewel een vrij onbekende groente, is het toch \u00e9\u00e9n om toe te voegen aan het assortiment van de tuinier die graag teelt zonder veel zorgen. <\/em><\/p>\n<p>Na wat opzoekwerk blijkt deze dikwijls als \u201cnieuw\u201d bestempelde groente  toch wel een heel rijk  verleden te hebben. Daarover gaat het&#160; in het eerste deel van de mini-serie \u201cStengelui, een makkelijke groente\u201d.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/berichten\/stengelui-een-makkelijke-groente\/\">Lees verder:<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/berichten\/stengelui-een-makkelijke-groente\/\"><\/p>\n<h3>Deel 1 : Stengelui : nieuw, maar toch al tweeduizend jaar oud.<\/h3>\n<p><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-2077","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ajuin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2077","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2077"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2077\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3972,"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2077\/revisions\/3972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.plantaardig.com\/groenteninfo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}