De Moestuin in het vroege voorjaar
door Plantaardig op 6 Apr, 2008 in Moestuin | |
Welke grondsoort u hebt en de waterdoorlaatbaarheid ervan bepaalt of u al dan niet aan de slag kan in de moestuin.
Bezitters van lichte en droge gronden (artikel) zijn in het voordeel. Lichte gronden zijn niet alleen droger maar warmen ook sneller op.
Update april Het blijft zoeken naar de goede momenten om aan de slag te gaan in open lucht. Bij sommigen gaat het helemaal niet wegens veel te nat. Anderen hebben meer geluk en hebben wel al bloemkool geplant, erwten gezaaid enz… Tussen de buien door. De vroegste teelten. Veel moestuinders zien een vertraging in de werkzaamheden. Maar geen nood, het is nog maar begin april en zowat alle vroege teelten kunnen nog de hele maand april opgestart worden. Plantgoed dat klaar is om te planten, maar de grond niet in raakt wordt best beschut voor de regen om doorweken van de potgrond en uitspoelen van voeding te vermijden. Maar wel in het licht en zo koel mogelijk zetten. Een afdak is ideaal. Gaat het om relatief weinig plantjes en ziet u niet direct kans om ze te planten kunt u eventueel ook overpotten in grotere potten. Pootgoed van ajuin of sjalot legt u in afwachting zo koel mogelijk. Net als pootgoed van aardappelen waarvan de scheuten lang dreigen te worden.
Volgend artikel heeft het over de vroegste teelten die traditioneel vanaf maart in de moestuin geteeld worden: Tuinbonen, erwten, vroege aardappelen, ajuin, sjalot, wortelen, bloemkool, broccoli, spitskool, spinazie en slasoorten.
Maar ook al kriebelt het nog zo erg,
haast en spoed is ook in de moestuin zelden goed. Omdat u nu al kunt beginnen hoeft niet te betekenen dat u nu al moet beginnen. Het uiteindelijke verschil in oogsttijdstip tussen erwtjes, plantuitjes enz… geplant begin of einde maart zal niet zo heel groot zijn. Toch biedt het vroeg starten een aantal voordelen. Zo zijn we een aantal veel voorkomende plagen en ziekten te snel af. En hebben we minder last van de droogtegevoeligheid van sommige lichte gronden. Wacht hoe dan ook gunstige -en dat is dan niet zozeer warme, maar wel droge weersomstandigheden- af om te starten. Wie vroeger start kan de werkzaamheden wat spreiden.
De enige hinderpaal is nu eventueel de hoge vochtigheidsgraad van de grond.
- Grondbewerking.
Bewerk de grond niet als deze nog te nat is. Controleer in ieder geval goed de vochtigheid van de grond vooraleer je aan de slag gaat. Neem wat grond in de hand en knijp het samen, lekt er water uit, wacht dan nog wat met de grondbewerking. Wie te natte grond bewerkt veroorzaakt structuurbederf waardoor de plantengroei achteraf sterk gehinderd wordt. Ook in april kan je nog starten met de hierna opgesomde teelten! - Afdekken
Je kan de natuur een handje toesteken door stukjes grond af te dekken met plastic, zo blijft de grond droog en warmt hij ook wat sneller op. Bij langere droge periodes gaat de plastic er beter af om het drogen te bespoedigen. - Plantenopkweek
Binnenshuis of in de kas kunnen we volop uitzaaien en plantjes opkweken: broccoli, bloemkool, spitskool, slaplantjes. Onder glas kan er nu ook prei gezaaid worden. Selder en peterselie ook, maar dan wel best in een warme ruimte om de kieming te bespoedigen en, vooral bij selder, om opschieters te vermijden.- Bij het zaaien binnenshuis of in de kas zijn temperatuur en licht de sleutelwoorden. Tot aan de kieming kan je het zaaibakje best zo warm mogelijk zetten. Vanaf het moment dat de zaadjes aan het kiemen gaan, als er barstjes komen in de afdekgrond, is licht veel belangrijker. En moet je het zaaibakje bij een aangepaste temperatuur en veel licht plaatsen. Bij te weinig licht fileren de planten en worden ze dun en zwak. Broccoli, bloemkool, sluitkool, spitskool, slasoorten, erwten, allemaal hebben ze baat bij meer licht en meer gematigde temperaturen.
- Organische bemesting
Bij het spitten wordt er stalmest, compost of eventueel gedroogde koemest ingewerkt. Dit is de basisbemesting. Afhankelijk van de teelt wordt deze bemesting dan aangevuld. Dit kan met minerale, samengestelde mest of gedroogde, organische mest met verrijkte samenstelling zijn. - Ajuin en wortelen
Denk eraan dat niet alle vruchtwisselingsgroepen gediend zijn met stalmest. Met name het perceel van de wortelgewassen (ajuin, wortelen, sjalot) en van de peulgewassen krijgt geen stalmest, een zeer kleine hoeveelheid goed verteerde compost (5 liter per m²) kan wel.Voor ajuin, sjalot en wortelen wordt er dus vlak voor de teelt weinig organisch materiaal ingewerkt en er wordt in principe niet bemest met stikstof. Kalium toedienen voor deze wortelgroenten is wel noodzakelijk. Dit is ook een aanrader bij de bemesting van aardappelen. Gebruik daarvoor patentkali (30% K). Een goede dosis is op lichte grond 60 gram/m². Op zwaardere grond, waar de kalium tijdens de winter minder uitspoelt is 40 g/m² voldoende. Stalmest kan bij wortelen zelfs vertakte wortelen veroorzaken. Bij wortelen moet de kaliumgifte tijdig gebeuren. Kiemplantjes van worteltjes verdragen geen verse mest, dit geeft verbranding door een te hoge zoutconcentratie. Een organische kaliumbron zoals vinasse (38% K) kan ook gebruikt worden. Kalium is bij veel groenten een zeer belangrijk voedingselement, bij wortelgroenten en vruchtgroenten zelfs belangrijker dan stikstof.- Lees daartoe het artikel Kalium bij groenten.
- Stop de plantajuintjes niet helemaal in de grond, zeker niet op zware grond of probeer eens de tip van Adelin uit : Ajuin planten op worteldoek.
- Lees ook Ajuin en sjalot planten en Worteltjes zaaien.
- zaaikalender van wortelen - uien - sjalot - Erwten en peulen
Het perceel van de erwten mag wel een kleine dosis samengestelde snel werkende kunstmest (30 g/m²) krijgen als startbemesting. De grond is koud, de mineralisatie is nog niet op gang gekomen en de voorraad aan stikstof in de grond is dus gering. Als ze wat groter zijn halen de erwteplanten de stikstof uit de lucht via de wortelknobbeltjes die op de wortels zitten. Daarin zitten bacterieën die de stikstof omzetten tot nitraten en die zijn opneembaar voor de plant.- Lees Erwten zaaien en planten. en ook erwten voorkiemen.
- zaaikalender erwten en peulen - Zowel voor vroege erwten als voor tuinbonen is voorkiemen een aanrader. Vanaf maart is voorkweken van erwten of tuinbonen in potjes alleen nog zinvol als u voorziet pas in april te kunnen starten in de moestuin. Maar voorkiemen kan natuurlijk altijd.
- Tuinbonen
Tuinbonen, alhoewel ook vlinderbloemigen mogen een grotere dosis snel werkende kunstmest (40-50 g/m²) én ook wat organische mest (10 liter compost per m²) - Lees Tuinbonen zaaien, voorkiemen en planten maar ook
- Tuinbonen, fotoreportage over teeltverloop en oogst en verwerking - zaaikalender tuinbonen
- Vorig jaar zonden tientallen lezers tips in voor het artikel
“Tuinbonen, luizenprobleem” - Bladgewassen en koolgewassen
Bloemkolen, broccoli, spitskool en spinazie hebben behoefte aan een rijkere grond. Hier gebruiken we zowel stalmest of compost alsook een samengestelde meststof. Hou er bij de vroege teelten rekening mee dat de organische bemesting niet onmiddelijk ter beschikking is van de plant. En dat de mineralisatie en omzetting van organische mest zo vroeg op het jaar heel gering is. Vandaar dat hier een aanvulling met samengestelde, snel werkende kunsmeststof noodzakelijk is (100 g/m²) Organische samengestelde mest zal zo vroeg op het jaar te laat zijn voedingsstoffen afgeven.
- Lees Spinazie zaaien
- zaaikalender van bloemkool broccoli spinazie
- Aardappelen
Ook aardappelen hebben een grote behoefte aan organische mest. Maar hier moeten we opletten met te veel aanvulling van samengestelde meststof. Te veel stikstof veroorzaakt overdadige loofgroei, met een slechte kwaliteit van de aardappelen en meer kans op aardappelplaag tot gevolg.
Een bijbemesting met Kalium, zoals uiteengezet in het artikel Bemesting aardappelen is noodzakelijk. Zo vermijd je een overdadige loofgroei en is de kwaliteit van de aardappelen veel beter.- Lees Aardappelen planten (onder folie tot begin april)
- Lees ook aardappelen poten en aardappelen, pootgoed snijden
- plantkalender aardappelen
Wat er buiten allemaal kan:
- Erwten zaaien en planten.
- Tuinbonen zaaien, voorkiemen en planten
- Spinazie zaaien
- Worteltjes zaaien
- Radijs zaaien
- Aardappelen planten (onder folie tot begin april) Lees ook aardappelen poten en aardappelen, pootgoed snijden.
- Slasoorten planten (onder folie tot half maart) kan ook al.
- Vroege bloemkool planten
- Ajuin en sjalot planten
- Zaaien in de koude kas, voor de plantopkweek : plantjes voor spitskool, sla, bloemkool, broccoli, prei.
20 Reactie(s)van Lezers
Door Schueremans Marcel op Mrt 1, 2008 | Beantwoorden
Hier een vraagje over welke soort grond je best neemt om de beste resultaten te bereiken . Ik heb drie bedden liggen die nog moeten opgehoogd worden met “goede” grond.
Als leek krijg je raad van iedereen maar dat maakt de verwarring alleen maar groter . De grond zou moeten dienen voor een moestuin . Nu , ik woon in de Kempen ,is dat droge grond als het warm is wanneer het regent een soort slijk . Kun je mij op weg helpen ? Grtjs
Door Plantaardig op Mrt 1, 2008 | Beantwoorden
Beste Marcel,
Goede grond voor groenten is doorlaatbare grond, die tegelijkertijd zijn vocht en voedingsstoffen goed vasthoudt. Lijkt een tegenstrijdigheid, maar is het niet. Sommige gronden zijn goed doorlaatbaar, maar houden vocht en voedinsstoffen niet vast en bezitten weinig structuur. Ik vrees dat uw omschrijving van uw grond daaraan voldoet. Oorzaak is dat dit een grond is met grove korrelstructuur, zandgrond dus en zonder kruimelstructuur.
Je kan de kruimelstructuur verbeteren door het humusgehalte van de grond te verhogen, door het gebruik van organisch materiaal. Compost, stalmest, zijn hierbij de klassiekers. Om het humusgehalte nog sneller te verhogen kan er ook gebruik gemaakt worden van potgrond.
Een ander hulpmiddel op lichte gronden om de vochthoudendheid en de voedingsbuffer te verhogen is het kleimineraal bentoniet dat stilaan meer bekendheid geniet en in veel tuincentra te krijgen is.
Verder zijn sommige grondsoorten goed voor de ene teeltwijze en niet voor de andere. Vroege teelten vragen lichte, doorlaatbare grond. Wil je echter goede producties halen van knolselder, sluitkolen, prei, pompoenen dan is een zwaardere grondsoort, met name zandleem een goede grondsoort.
Uw grondsoort, zal ook na verbetering door extra humus steeds meer geschikt zijn voor de vroege teelten en minder voor de “zware” en bewaarteelten.
Ideale grond, die al het goede van zware en lichte grond verenigt is dus een lemige zandgrond of een zandige leemgrond, die ook een hoog percentage humus geeft.
Kan je die grond niet bekomen, dan moet je de humusvoorraad van de grond verhogen En kleimineraal toevoegen.
Te veel onbekende termen in dit bericht? Lees dan ook het artikel Basisinfo over grondsoorten
groetjes,
Luc
Door Schueremans Marcel op Mrt 1, 2008 | Beantwoorden
Dank U Luc voor je uitleg daar kan ik mee aan de slag . In de buurt is een grondwerker en na telefonisch kontakt kan die mij zandleemgrond leveren . De website die bij de reactie hoorde heb ik afgeprint om ze gemakkelijker te raadplegen . Moest er nog een probleem rijzen weet ik je te vinden , bedankt .
Door anny moock op Mrt 1, 2008 | Beantwoorden
hello,
een vraagje over gedroogde tuinbonen.
na de winter komen er kleine zwarte kevertjes in de niet
gepeulde tuinbonen en. kent u een afdoend middeltje om
dit te voorkomen
dank bij voorbaat
anmoock
Door Plantaardig op Mrt 1, 2008 | Beantwoorden
Waarschijnlijk bevatten de opgedane zaadpeulen larven en/of eitjes van de bonenkever. Zie voor een foto van deze larve onderaan dit artikel
Best de bonen uit de peulen halen als ze goed gedroogd zijn. Een veel gebruikte tip die ik ook geleerd heb van ervaren moestuinders is de geoogste bonen 3 dagen invriezen in de diepvriezer bij -18°C om te zorgen dat de larven afsterven en niet kunnen verpoppen tot kever.
groetjes
Luc Dedeene
Door Anne-Mie op Mrt 17, 2008 | Beantwoorden
Hallo,
Ik ben op zoek naar Humifirst (lief in korrelvorm). Heb vernomen dat deze grondverbeteraar spectaculaire resultaten geeft. Heeft er iemand ervaring mee ? Waar kun je die aankopen ?
Door bijsteren op Mrt 17, 2008 | Beantwoorden
help heb een 6 grote persjes pot
maar ik kan de kluit niet geperst krijgen,valt uit elkaar
wat doe ik verkeerd?
Door Plantaardig op Mrt 17, 2008 | Beantwoorden
Wat betreft de perspotjes
Dit moet goed potgrond zijn met weinig vezels. Dat wil zeggen weinig turfstrooisel (witveen) en veel 75% zwartveen (zwartveen). Er bestaat “groentenpotgrond”, (zie http://www.structural.be/nl/prod_maraiche.php)
maar de universele tuingrond zou moeten lukken.
Het probleem zit hem in de vochtigheidsgraag.
Te nat : dan zakken ze als een pudding ineen
Te droog : dan brokkelen ze uiteen.
Je moet dus water bijvoegen bij de potgrond en mengen tot je de gewenste vochtigheidsgraad bereikt. Even uitproberen tussenin.
Het is dus waarschijnlijk een beetje zoeken naar de juiste vochtigheid. Goed perspotgrond is eigenlijk wel vrij nat. Als je er in knijpt komt er water uitgelopen.
Succes!
Door Plantaardig op Mrt 17, 2008 | Beantwoorden
Wat betreft de humifirst
Humifirst is een meststof op basis van N en P. Bevat geen Kalium. Door de hoge hoeveelheden N en P zou ik dit dus eerder een meststof noemen ipv een grondverbeteraar. Maar wel een meststof die nog moet aangevuld worden met Kalium.
Het zou, volgens de fabrikant, wel een zeer goede invloed hebben op de bodem. Vraag is dan nog hoeveel het kost.
http://www.humifirst.eu/index.php/id_structuur/9389/toediening-humifirst.html
Vraag even na bij de verkoper
http://www.triferto.eu/index.php/id_structuur/6476/reageer.html
Door karin van bilsen op Apr 3, 2008 | Beantwoorden
hallo beste tuiniers,
ik ben nieuw op deze site en ook redelijk nieuw met het verbouwen van groenten en fruit. Heb al jaren een groetetuintje maar die is toch weer te klein geworden. Op dit moment zijn ze bezig om een stuk van ons gazon te bewerken om straks groentetuin te worden. De gazonzoden worden eraf geschept nu. Wat moet ik hierna doen?? zodat ik nog dit voorjaar of zomer (winter) groenten kan verbouwen. Ik kan van mijn vader een jaar oude paardemest krijgen (bijna zonder stro. Kan ik dit erop en later eronder scheppen??? Wat moet ik nog meer doen?
Ik woon overigens in midden limburg (nederland) en tegen de Maas aan. Dus klei-löss grond??
Om het nu geheel fatsoenlijk aan te pakken wilde ik ook dit jaar een tuinkas gaan kopen. (+/-20m2)Ik heb al heel wat onderzoek gedaan. Maar wat is nu het meest belangrijke: de beluchting? aantal ramen, grootte deur of misschien 2 deuren? hoogte nok en dak?? Aluminium of ijzer dat behandeld is?? Welke ervaren mede tuinier kan mij hierover iets vertellen? Bedankt alvast.
Door Plantaardig op Apr 3, 2008 | Beantwoorden
Beste Karin,
gazon heeft als nadeel dat je in het begin wel eens last kan hebben van ritnaalden of engerlingen. Maar als voordeel dat er minder onkruidproblemen zullen zijn.
Grasland laat zeer humusrijke grond na, dat zit alvast goed. De graszoden zou je gerust mogen onderspitten zelfs, is humusrijk materiaal, een echte groenbemester.
Die paardemest moet je zeker gebruiken. En dan zit volgens mij goed om te starten. Als het ook goed zit met de waterdoorlaatbaarheid?
Wat de kas betreft : aluminium gaat het langste mee. Hoe hoger de kas, hoe beter voor een regelmatig klimaat, niet te snel opwarmen, niet te snel afkoelen. En dan is ook het luchten belangrijk : hoe meer luchtramen langs boven, hoe beter je het klimaat kan regelen. Zodat je enkel bij grote warmte via de deur moet luchten, want dit geeft tocht.Ik zou toch kiezen voor aan beide zijden één, zodat je eventueel kan luchten van de wind weg.
Plaats de kas indien mogelijk met de nok noord-zuid, dit geeft in de zomer het minste probleem met hitte/zon.
groetjes
Luc
Door karin van bilsen op Apr 4, 2008 | Beantwoorden
Beste Luc,
Bedankt voor de snelle reactie. Wat jammer van de groene zoden, die liggen nu naast het perceel. Ik was bang dat ik teveel onkruid zou krijgen deze zomer. En ik weet dat ik eigenlijk vorige herfst alles had moeten klaarmaken. Dan hadden de groene zoden er mooi ingespit kunnen worden. Maar helaas, dat is niet zo. De kas noord-zuid, ja OK. Bedoel je twee deuren? of aan beide zijden 2 ramen in de nok? Ik twijfelde over 2 deuren, en aan de bovenkant (nok) over het aantal ramen. 2 aan elke zijde?
Dan komen de ramen oost-west te liggen. Heb ik dat goed?
Dat zijn alweer een paar vragen. We gaan maar weer eens op onderzoek uit vandaag. (Oude)Tuin is veel te nat en de grond is te koud. Alhoewel ik een stuk heb afgedekt voor de opwarming want de (voorgetrokken)sla en de tuinmelde moet er volgende week toch echt in. (en nog veel meer, ik kan haast niet wachten) Weliswaar onder een overkapping want beter weer kan ik niet voor ze bestellen.
Luc nogmaals bedankt.
Karin
Door Plantaardig op Apr 4, 2008 | Beantwoorden
Dag Karin
twee deuren komen waarschijnlijk veel duurder uit. Ik denk niet dat daar voordelen aan zijn. Zie je ook haast niet.
Aan iedere zijde één raam zou goed moeten zijn, tot een lengte van de kas vanongeveer 5 meter. Ik zie soms wel kleine luchtramen bij die kasjes. Hoe langer de kas hoe meer luchtramen nodig zijn. Geen idee wat een extra luchtraam kost, maar ik zou er indien mogelijk niet op besparen. Meer dan 5 meter lengte heeft aan weerszijden 2 luchtramen nodig lijkt me. Ongeveer, je moet ergens de grens trekken, maar een serre van zes meter lang, met aan weerszijden één raam is gewoonweg te weinig. In een kas van 20 m² zullen dus wel vier luchtramen nodig zijn, wil je het klimaat kunnen regelen zonder al te veel de deur te gebruiken.
Nog veel plezier in de moestuin.
Wat doe je met de tuinmelde? Teel je er daar veel van? Het is toch niet meer zo’n alledaagse groente hé.
groetjes
Luc
Door karin van bilsen op Apr 5, 2008 | Beantwoorden
Beste Luc en andere tuinmensen,
Tuinmelde is een redelijk onbekende groente. Ze bestaat in 3 “kleuren’, de groene, gele en de rode. En nog een bonte variant? Tuinmelde schijnt minder oxaalzuur te bevatten, zodat je nieren minder overbelast raken. Ik ga het gewoon klaarmaken als spinazie, dus snijden als het blad nog redelijk jong is. Wanneer ik moe gegeten ben, laat ik de plant staan en wordt ze mooi groot. Ik ben benieuwd hoe het smaakt. Ik heb tamelijk veel zaad dus ik ga geen zaad verzamelen hiervan, denk ik.
Groetjes
Karin van Bilsen
Door luke op Apr 17, 2008 | Beantwoorden
hallo tuniers,
ik kan aan paardemest geraken maar deze staan op vlas inplaats van stro of houtkrullen en ook aan konijnenmest is dat goed voor de moestuin mag ik deze mengen voor volgende bemesting
Door Plantaardig op Apr 19, 2008 | Beantwoorden
Beste Luke
Het is vooral paardenmest met houtkrullen die weinig gewenst is, die verteerd zeer traag, werkt verzurend en neemt stikstof uit de grond voor de vertering.
Vlas/Stro is geschikt, misschien dat vlas iets minder snel verteert. Gebruik echter altijd goed verteerde stalmest. Ook konijnenmest is zeker goed.
groetjes
Luc
Door luke op Apr 19, 2008 | Beantwoorden
beste luc
het paardenmest gemengd met konijnenmest zou ik nu kunnen
krijgen en in het komende najaar inwerken als dat in orde is bedankt
groetjes lukke
Door J.van Baalen op Apr 22, 2008 | Beantwoorden
Ik heb Spaanse peper en paprika plantjes voorgetrokken
maar deze zijn jammer genoeg niet goed gemerkt.
Hoe kan ik deze van elkaar onderscheiden?
Door Plantaardig op Apr 29, 2008 | Beantwoorden
Beste,
In iets later stadium zou je moeten zien dat de blaadjes van echte grootvruchtige paprika groter zijn en de plant ook een steviger, dikkere stengel heeft.
groetjes
Luc
Door ad van as op Apr 30, 2008 | Beantwoorden
van Ad van As
mijn eerste spinazie uit de volle grond,word deze week gesneden 1 mei 2008